donderdag 5 september 2013

Reliekzeinsels

Wat zijn relieken of relikweën of reliekhouders?

Het latijnse 'reliquia', vertaald als overblijfsel, slaat in dit geval op delen van een lichaam (bv. Ex ossibus = van het gebeente), kledingsstukken of persoonlijke gebruiksvoorwerpen, die toebehoorden aan of werden geassocieerd met een heilige of martelaar en die werden bewaard en vereerd. Soms volstaat het om als relikwie erkend te worden wanneer het deeltje (particulum) aan het lichaam van de heilige werd aangeraakt of meegebracht van op de begraafplaats van de heilige (bv. een rozenblaadje vanop het graf van de heilige Theresia van Lisieux). Aan de verering van een reliek wordt een bijzondere kracht toegeschreven.
Deze relikwieën worden gewoonlijk door kloosterzusters vakkundig verpakt en voorzien van een opschrift. Ze wordt in een koperen doosje met een rond glazen deksel (theca) bewaard en afgesloten met een lakzegel waarin de stempel van de toenmalige bisschop wordt gedrukt. Dit bevestigt de authenticiteit van de relikwie die vergezeld wordt van een akte van toekenning (reliekbrief- echtheidscertificaat) met een tekst over de herkomst en de echtheid van de reliek. Deze akte wordt ondertekend door een hooggeplaatste geestelijk nl. de vicaris-generaal of de bisschop. Relikwieën worden dan tentoongesteld in een zilveren omhulsel (phylacterium of reliekzeinsel) die vaak versierd werd met een afbeelding reliekbuste) van de heilige of andere ornamenten zoals bv. engelenkopjes, opgekrulde randen of akantusbladeren. Zo herkent men ook de stijlperiode waarin het zilverwerk ontstond. In dit zilveren omhulsel zit een cirkelvormige koperen doosje met glazen deksel waarin de relikwie wordt opgeborgen. Het doosje wordt dan met een deksel, waaraan meestal een handvat aan vast zit, afgesloten. Deze kostbare reliekschrijnen, kunnen ter verering worden uitgestald of voor aanraking met hand of mond worden aangeboden door een geestelijke.


SINT MARTINUS

Gemeente: Beselare / Instelling: Kerk Sint-Martinus / KIK objectnummer: 49966 / Type object: phylacterium [reliek] / Titel: van de H. Martinus van Tours / Vervaardiger: onbekend (edelsmid) / Datum: 1845 / Opschrift: aangekocht door pastoor H.Lamonier in 1845 voor de kerk / Materiaal: zilver / Techniek: gedreven / Afmetingen: hoogte 15 cm – breedte 14 cm / Martinus van Tours: westers bisschop-personage